شیوع وابستگی به موادمخدر در خانم ها بسیار کمتر از آقایان است و برآوردهای متعدد، میزان مراجعه خانم ها برای درمان وابستگی به موادمخدر را در کلینیک های درمانی بین 5 تا 10 درصد کل مراجعین تخمین می زنند. از طرف دیگر، به دلایل گوناگون ما نند نقش مهم خانم ها در اجتماع و خانواده و تربیت افراد نسل بعد، بارداری و زایمان و حفظ سلامت مادر و نوزاد. ویژگی های شخصیتی خانم ها و... باید توجه بیشتری به اعتیاد در خانم ها صورت گیرد. 

متاسفانه گاهی خانمی که موادمخدر مصرف می کند، متوجه می شود که باردار است و یا خانمی که تحت درمان است از بارداری خود اطلاع پیدا می کند. حال سوال این است که چه باید کرد؟ اگر مادر به مصرف مواد خود ادامه دهد مواد از جفت رد می شود و به جنین می رسد و بنا به ماهی که خانم باردار در آن قرار دارد، جنین هم ممکن است به مواد وابسته شود.

خانم بارداری که مواد مصرف می کند در حقیقت هم به خود و هم به فرزند درون رحم خود آسیب می رساند. البته تحقیقات نشان می دهد که نوزادان به دنیا آمده از مادران معتاد در معرض خطر ابتلا به نشانگان مرگ ناگهانی نوزاد قرار دارند. توجه داشته باشید که مصرف مواد را در دوران بارداری توصیه نمی کنیم و از طرف دیگر با قطع مصرف خودسرانه موادمخدر در این دوران نیز به شدت مخالفیم زیرا حالت ترک و استرس های ناشی از آن در بسیاری از موارد از مادر به جنین منتقل می شود و می تواند در رشد و تکامل وی اختلال ایجاد کند و حتی سقط جنین را در پی داشته باشد اما یک درمان کاملا نگهدارنده می تواند تا میزان زیادی از احتمال بروز بیماری ها یا حتی مرگ در مادر یا جنین بکاهد. 

البته از اوایل دهه 80 میلادی کارشناسان، درمان نگهدارنده متادون را برای خانم های باردار که موادمخدر مصرفی می کنند. پیشنهاد کردند زیرا این نوع درمان می تواندن موجب کاهش سوءمصرف مواد و یا سایر داروهای مضر برای جنین شود و احتمال زایمان یک کودک سالم را افزایش دهد. درواقع کمک به رهایی از شیوه اعتیادگونه و همواره به دنبال مواد بودن، کاهش خطر ابتلا به بیماری های ایدز، هپاتیت و سایر عفونت ها، جلوگیری از تغییرات شدید سطح دارو در بدن که می تواند سبب بروز حالات ترک در جنین شود. 

بهبود تغذیه مادر که به دنبال آن موجب زایمان نوزاد سالم تر و وزن بالاتر شود و درنهایت کاهش مشلکات پزشکی پیش و پس از زایمان، ازجمله مزایای ثابت شده متادون درمانی در خانم های باردار است؛ در این بین، درمان روی نوزاد هم اثرگذار است. مثلا وزن نوزاد متولدشده کمی کمتر از سایر نوزادان خواهد بود که این مشکل موقتی است و با افزایش مراقبت و تغذیه مناسب می توان از آن پیشگیری کرد. 

درضمن به دلیل عبور متادون از طریق جفت به جنین، شاهد بروز برخی علائم ترک در نوزادان به ویژه در روزهای اول پس از تولد خواهیم بود که این حالات، خفیف بوده و با دستورالعمل های پزشک بهبود می یابد و مصرف متادون هیچ عارضه طولانی مدتی برای نوزاد ایجاد نمی کند؛ حتی مادر می تواند به راحتی به کودک خود شیر بدهد. بنابراین یک مادر باردار معتاد حتما باید تحت نظر یک پزشک قرار گیرد و نمی تواند مصرف مواد را به یکباره کنار بگذارد.

در کلینیک ترک اعتیاد چه می گذرد؟

به گفته کارشناسان، معتادان به کراک بیشترین مراجعان به کلینیک های ترک اعتیاد را تشکیل می دهند و این درحالی است که تا چندی پیش بیشتر مراجعان به این کلینیک ها را معتادان به تریاک تشکیل می دادند. از طرف دیگر، بسیاری از افراد معتاد ترجیح می دهند به جای ترک اعتیاد در خانه به کلینیک ها مراجعه کنند و به کمک روش های علمی اعتیاد را کنار بگذارند.

پس از ورود شخص معتاد به کلینیک ترک اعتیاد، شرح حال دقیقی از وضعیت بیمار گرفته می شود و مسایلی مانند نوع مواد مصرفی، مشکلات فردی و خانوادگی، سن، مدت زمان مصرف مواد و... در پرونده وی ثبت می شود و پس از انجام مراسم معارفه و آشنایی پزشک و بیمار (همواره فرد معتاد را بیمار خطاب می کنیم) روند درمانی آغاز می شود زیرا ترک اعتیاد به ندرت نیاز به اقدامات اورژانسی دارد و این اطلاعات اولیه موجب بهبود وضعیت درمان می شود و کمک کننده است.

نوع مواد مصرفی، تعیین کننده روند درمان

دو درمان کلی وجود داردک درمان های پرهیزمدار (سم زدایی) و درمان های نگهدارنده. درمان نوع اول در مورد افراد معتاد به شیشه، حشیش و مواد محرک کاربرد دارد اما درمان نوع دوم برای افرادی که به مواد افیونی مانند تریاک و هروئین اعتیاد دارند، مورد استفاده قرار می گیرد. در درمان های پرهیزمدار، فرد مصرف مواد مخدر را به یکباره و در مدت بسیار کوتاهی کنار می گذارد اما درمان نگهدارنده معمولا پایدارتر و مطمئن ترا ست زیرا طول مدت درمان بسته به نوع و مدت مصرف مواد یک تا چند سال طول می کشد و امکان عود، کمتر است.

در روش سم زدایی، متادون و بوپرونورفین به عنوان دارو مورد استفاده قرار می گیرند و درواقع فرد معتاد به جایگزین کردن موادمخدر مختلف و به اصطلاح رسیدن به اعتیاد خفیف، موفق به ترک می شود. البته استفاده کنندگان از موادمخدر جدید به ویژه کراک به دلیل شدت وابستگی اکثرا بدون مداخله پزشک و مراجعه به کلینیک ترک اعتیاد قادر به ترک نیستند؛ به همین دلیل نوع ماده مصرفی است که هم نوع درمان و هم لزوم مراجعه به کلینیک های ترک اعتیاد را مشخص می کند.

و اما شربت تریاک

ببینید؛ برخلاف بسیاری از باورها، شربت تریاک با شربت متادون متفاوت است و این دارو برای معتادانی تجویز می شود که سابقه مصرف موادن آنها طولانی مدت است و یا به مواد سنگین تر نظیر کرارک معتاد هستند و امکان تعویض ماده مخدر یا ترک آن برایشان دشوار به نظر می رسد. البته درمورد معتادان تزریقی و معتادانی که به درمان با متادون پاسخ مناسب نمی دهند، شربت تریاک کمک کننده است، پس تاکید می کنم که شربت تریاک در درمان نگهدارنده مورد استفاده قرار می گیرد و امکان عود بیماری اعتیاد نیز در این روش درمانی در حد قابل مل احظه ای کاهش می یابد.

روان درمانی رکن اساسی ترک اعتیاد کلینیکی

مداخلات روانپزشکی و روان درمانی، گروه درمانی، خا نواده درمانی و برگزاری کلاس ها و دوره های آموزشی ازجمله اقداماتی است که در کلینیک های ترک اعتیاد برای تسریع روند درمان و کاهش احتمال عود بیماری اعتیاد انجام می شود؛ مثلا در صورتی که علائم خلقی بسیار شدید باشد و یا افت عملکرد را به وجود آورده باشد، نیاز به درمان های روانپزشکی داریم که البته بدون آنها فعالیت های روان درمانی نیز کم اثر یا حتی بی اثر خواهند بود.

بعد از اتمنام دوره سم زدایی هم فرد به صورت انفرادی تحت درمانی قرار می گیرد و آموزش های لازم را برای کنترل احساسات، هیجانات و واکنش های خلقی و رفتاری می بیند که در این شرایط به طور حتم احساس نیاز به مصرف مجدد موواد پدیدار نخواهد شد؛ در نتیجه احتمال بازگشت بسیار خفیف می شودو.

خانواده ها چه نقشی دارند؟

بعد از اتمام دوره درمانی، بعضی از کلینیک های ترک، اقدام به برگزاری کلاس های 10 تا 12 نفره زیر نظر یک پزشک ترک اعتیاد می کنند و با بحث و تبادل نظر درباره تجارب خود، عوامل اعتیاد، بازگشت به آن و همچنین موفقیت در درمان را بهتر می شناسند و با راهکارهای عملی رو به رو می شوند.

در عین حال، در بسیاری از موارد عامل ایجادکننده اعتیاد، بازگشت به اعتیاد دوباره و یا مصرف ماده مخدر در خانواده وجود دارد و در دوره های خانواده درمانی، خانواده ها یاد می گیرند که چگونه محیطی را فراهم آورند که فشار مضاعفی بر بیمار در حال ترک وارد نشود و فرد دوباره به سمت مصرف موادمخدر گرایش پیدا نکند.

اگر بیماری قصد دارد که درمان خود را به پایان برساند و دوباره به سمت مصرف مواد تمایل پیدا نکند، لازم است تمامی این اقدامات در کنار درمان اصلی انجم شود. درمان در مراکز ترک اعتیاد درواقع اولین راه است و جلوگیری از عود بیماری و مصرف مجدد مواد، هدف نهایی است.

فقط به مجازها مراجعه کنید

متاسفانه جملاتی مانند ترک اعتیاد بدون درد، ترک اعتیاد صددرصد تضمینی و ترک اعتیاد در یک هفته، هر روز در تبلیغات رنگین و فریب دهنده روزنامه ها و مجلات دیده می شوند و گاهی اوقات افراد بدون تحقیق به کلینیک های ترک مراجعه می کنند و به جای ترک، وابستگی شان به مواد بیشتر می شود و فقط با صرف هزینه های هنگفت، مشکلات، صدبرابر و اعتیاد شدیدتر می شود. 

دلیل اینکه اصرار داریم کلینیک ها باید قانونی باشند این است که از روش های درمانی اصولی و پزشکی در زمینه ترک  استفاده شود. مسوولیت دادن مجوز به مراکز ترک اعتیاد بر عهده سازمان بهزیستی است و مراکزی قانونی هستند که اولا تابلوی مشخص داشته با شند و ثانیا مجوز خود را در دفتر کار خود نصب کرده باشند. 

همچنین مراکز درمانی، مراکز کاهش آسیب و مراکز TC مراکزی قانونی هستند و هر مرکزی غیر از این، مراکزی غیرقانونی تلقی می شوند. به همین دلیل توصیه می شود افرادی که به دنبال خدمات ترک اعتیاد هستند، حتما به مراکز مجاز و قانونی مراجعه کنند تا هم خدمات متناسب با وضعیت شان به آنها ارائه شود و هم امکان نظارت مراجع قانونی بر فعالیت آنها وجود داشته باشد.

دفعه بعد كه با همسرتان بر سر يك موضوع بحث كرديد خوشحال باشيد، زيرا محققان دانشگاه يوسي‌ال‌اي متوجه شدند داشتن يك بحث سازنده با همسر مي‌تواند به تقويت سيستم ايمني بدن انسان كمك كند. به گزارش برترین ها، محققان از زوج‌هاي جواني كه از زندگي خود رضايت داشتند خواستند به مدت 15 دقيقه در مورد مشكلات‌شان بحث كنند. آن‌ها متوجه شدند اين كار باعث افزايش فشار خون و ضربان قلب همسران شده و توليد سلول‌هاي سفيد را افزايش مي‌دهد. در حقيقت فوايد اين بحث كردن درست مانند ورزش كردن مي‌توانست روي سلامت زوج‌ها اثر بگذارد اما اين بحث‌ها بايد با دقت و به دور از هر گونه بگومگو و كشمكش باشد. زوج‌هايي كه مرتبا در مجادله‌ها و بحث‌ها يكديگر را مسخره مي‌كنند و باعث آزار هم مي‌شوند نه تنها روحيه يكديگر را تخريب مي‌كنند بلكه تعداد سلول‌هاي سفيد بدن آن‌ها نيز كاهش پيدا مي‌كند. ترشح هورمون استرس در اين زوج‌ها افزايش پيدا مي‌كند و همين عوامل سبب مي‌شود مدت زمان بهبود پيدا كردن آن‌ها از بيماري تا 40 درصد طولاني‌تر از ديگران باشد. دانشمندان معتقدند، همسران بايد در مورد مشكلات خود با يكديگر بحث كنند و سعي نكنند ناراحتي‌هاي خود را پنهان كنند. افرادي كه احساسات و نظرات خود را مخفي مي‌كنند تعداد كمتري از سلول‌هاي مفيد را در بدن خود دارند و بيشتر بيمار مي‌شوند.

خانم‌ها نبايد گرسنگي مزمن، ميل زياد به خوردن شيريني‌ها، خشكي پوست و بعضي ديگر از علامت‌ها را ناديده بگيرند. اين علامت‌ها ممكن است بسيار مهم باشند.بدن شما ممكن است به وسيله اين علائم مسائلي را براي‌تان آشكار سازد، مثلا برخي بيماري‌هاي مهم ممكن است خود را در چهره شما نمايان كند. اين فهرستي از علائمي است كه بايد جدي بگيريد.

حساسيت داريد؟
  • خشكي پوست و اگزما
اگزما يكي از مشكلات رايج به‌خصوص در خانم‌هاست اما مي‌تواند نشانه اين نيز باشد كه بدن شما به مقدار لازم روغن امگا3 كه در ماهي‌هايي كه در آب‌هاي سرد زندگي مي‌كنند (مانند سالمون، ساردين، ماهي خال مخالي) يا آجيل خام و تخمه‌ها موجود است، دريافت نكرده است. اين چربي‌ها براي سلامت پوست بسيار ضروري هستند. بسياري از افرادي كه از اگزما رنج مي‌برند، به گندم و لبنيات حساسيت دارند يا توانايي تحمل و هضم آن را ندارند و اغلب به‌شدت دچار كم آبي هستند.

راه‌حل: هفته‌اي 3 بار از ماهي‌هاي آب‌هاي سرد ميل كنيد. براي اينكه متوجه حساسيت احتمالي‌تان به گندم و لبنيات شويد، يك ماه مصرف آن‌ها را قطع كنيد. روزي يك مشت آجيل خام و تخمه بخوريد ودر روز 8 ليوان آب خالص بنوشيد. حتي سعي كنيد از روغن ماهي و امگا 3 نيز استفاده كنيد.

هميشه به شيريني فكر مي‌كنيد؟
  • پرخوري غيرقابل كنترل و علاقه مفرط به شيريني‌
تا‌به‌حال در چنين شرايطي قرار گرفته‌ايد! اشتياق غيرقابل كنترل به خوردن شيريني و چيزهاي شيرين كه ممكن است علامت اين باشد كه بدن شما به اندازه كافي غذا را هضم و جذب نمي‌كند و در نتيجه جذب ناچيز مواد مغذي، ميل شديد به مواد قندي به‌عنوان روشي براي جذب سريع انرژي براي بدن، امري طبيعي محسوب مي‌شود و زماني كه اين ميل و اشتياق افزايش يابد، عملا مقاومت در برابر آن غيرممكن مي‌شود.

راه حل: دستگاه گوارش خود را براي يك ماه با خوردن تركيبات غذايي ساده يا استفاده از مكمل‌هاي با آنزيم‌هاي گوارشي، تقويت كنيد و از خوردن آب و مايعات زياد در بين غذا خودداري كنيد، زيرا سبب رقيق شدن شيره‌هاي گوارشي مي‌شود همچنين براي تعادل قند خون از تركيبات پروتئين و كربوهيدرات‌ها استفاده كنيد.

 الكي چاق مي‌شويد؟
  • افزايش بدون دليل وزن
زياد نمي‌خوريد و ورزش هم مي‌كنيد اما باز هم وزن‌تان بالا مي‌رود؟ ممكن است كمي هم احساس سستي داشته باشيد. دليل اين مشكل چيست؟ شايد دلايل زيادي وجود داشته باشد اما يكي از شايع‌ترين آن‌ها كم كاري غده تيروئيد است كه مي‌تواند سوخت و ساز يا متابوليسم و سرعت سوختن غذا در بدن را پايين آورد.

راه حل: با يك آزمايش غده تيروئيد خود را بررسي كنيد و خوراكي‌هاي سالمي بخوريد كه براي تيروئيد مفيد و سرشار از ويتامين B هستند، چربي‌هاي لازم بدن را از ماهي‌هاي چرب، آجيل خام و تخمه، تيروزين را از بادام، آووكادو، موز، لوبيا، گوشت قرمز و يد را از ماهي‌ها و غذاهاي دريايي، سلنيوم را از آجيل و زينك را از حلوا شكري و دانه كنجد دريافت كنيد.

هميشه پاي‌تان مي‌گيرد؟
  • گرفتگي و اسپاسم عضلات
آيا دچار گرفتگي يا اسپاسم عضلات هستيد؟ آيا هميشه احساس اضطراب و استرس داريد؟ به احتمال زياد بدن شما دچار كمبود ماده معدني منيزيم است كه در انقباض و سپس سست كردن عضلات نقش بسيار مهمي دارد. زماني كه استرس بيشتري داريد، بدن شما منيزيم بيشتري مصرف مي‌كند و هنگامي كه اين ماده به اندازه كافي در بدن وجود نداشته باشد، شما دچار ناراحتي‌هاي مزمني مانند انقباض‌هاي چشمي يا درد كمر خواهيد شد.

راه‌حل: خوراكي‌ها و مواد‌غذايي مصرف كنيد كه سرشار از منيزيم باشد مثل بادام خام، قرص كمر(نوعي گياه دارويي)، تخمه كدو و سبزي‌هاي سبز رنگ.



چهره‌تان ترسناك است؟
  • حلقه سياه دور چشم
آيا دور چشمان‌تان هميشه سياه است و سال‌هاست كه براي از بين بردن آن دچار مشكل هستيد؟ به غير از كم‌خوابي، حلقه سياه دور چشم مي‌تواند نشانه احتمالي آلرژي‌هاي غذايي، اختلال در عملكرد كليه‌ها، كم‌آبي يا ‌كنترل‌نكردن قند خون باشد.

راه حل: با مصرف مقدار زيادي آب خالص‌، بدن خود را آبرساني كنيد، مصرف قهوه را قطع كرده و كليه‌هاي خود را با يك رژيم غذايي سالم‌تر تقويت كنيد. شما بايد قند خون خود را نيز با خوردن وعده‌هاي غذايي منظم متعادل ‌سازيد و هرگز خود را گرسنه نگاه نداريد. از مصرف نمك زياد، كنسروها، انواع ترشي‌ يا گوشت دودي بپرهيزيد و از اضافه كردن نمك به غذا هنگام صرف آن خودداري كنيد.



روي سرتان نمك پاشيده‌اند؟
  •  شوره سر
شامپوي ضد‌شوره‌اي كه از آن استفاده مي‌كنيد، ممكن است تنها براي لايه‌هاي بالايي پوست سر مفيد باشد اما تا به حال به اين نكته توجه كرده‌ايد كه دليل واقعي شوره سرتان چه مي‌تواند باشد؟ اغلب شوره سر نشانه‌هايي از كمبود ويتامين B6، زينك و منيزيم يا بيوتين است. اين مشكل مي‌تواند ‌تعادل‌نداشتن عملكرد هورمون‌ها را نمايان ساخته و باعث به‌وجود آمدن مشكلاتي مانند مصرف بيش‌از‌اندازه قند و شيريني‌ها در رژيم غذايي، استرس، آلرژي به فرآورده‌هاي لبني، شكلات، آجيل و صدف‌ها شود.

راه حل: مصرف ميوه و سبزي‌هاي تازه، انواع حبوبات و پروتئين استخواني. در رژيم غذايي بايد از چربي‌هاي اشباع شده، قند و نوشيدن بيش‌از‌اندازه كافئين كه مي‌تواند ويتامين‌ها و مواد معدني اضافي در بدن را از بين ببرد، كمتر استفاده شود.

غذاهايي حاوي ويتامين B6 و زينك مانند برنج قهوه‌اي، انواع حبوبات، بادام‌زميني، گردو، آووكادو، نخود فرنگي، شلغم، جلبك دريايي، كمي گوشت قرمز، ماهي، گوشت مرغ و گوشت گوسفند ميل كنيد.

 وقتي مسواك مي‌زنيد...
  • خونريزي لثه
كمبود ويتامين C هنوز هم در ميان افراد وجود دارد. كمبود ويتامين C مي‌تواند سبب خونريزي لثه شود و اغلب در سالمندان و بزرگسالاني كه دچار سوء‌تغذيه هستند، ديده مي‌شود. اين بيماري كه منجر‌به ضعف و كم خوني مي‌شود به‌سادگي قابل درمان است.

خونريزي لثه همچنين مي‌تواند به‌دليل پلاك‌هاي زير لثه‌ ايجاد شده منجر به التهاب و خونريزي آن شود كه در اين شرايط حتما بايد به دندان‌پزشك مراجعه كنيد. در صورتي كه خونريزي لثه ادامه پيدا كرد، به احتمال زياد ناشي از نوعي اختلال دارويي است كه هنگام مشاهده آن بايد به دكتر اطلاع دهيد.

راه حل: غذاهاي سرشار از ويتامين C بخوريد كه عبارتند از، ميوه‌هاي جنگلي، هلو، سبزي‌هاي بهاره، كيوي، فلفل، انواع توت و مركبات.



چشم‌هاي‌تان قرمز نيست؟
  • سفيدي زير پلك چشم
پلك پاييني چشم خود را به سمت بيرون بكشيد و رنگ آن را بررسي كنيد. اگر رنگ پريده است، ممكن است شما دچار كمبود آهن در خون باشيد كه بيشتر در خانم‌ها به‌دليل خونريزي‌هاي دوران قاعدگي شايع‌تر است اما آقايان نيز دچار كم خوني مي‌شوند. علاوه‌بر اين به نشانه‌هايي مانند رنگ پريدگي پوست، تپش زياد قلب و خستگي نيز توجه داشته باشيد.

راه حل: براي اندازه‌گيري ميزان آهن خون آزمايش دهيد و غذاهايي مصرف كنيد كه حاوي آهن و ويتامين C باشد. زيرا ويتامين C براي جذب آهني كه در مواد‌غذايي وجود دارد، لازم است.

مواد‌غذايي حاوي آهن عبارتند از گوشت قرمز ( گوشت گوسفند، جانوران شكاري، گوشت گاو ) و تخم مرغ. مواد سرشار از ويتامين C نيز شامل كيوي، فلفل، انواع توت، مركبات، گوجه فرنگي و كلم سبز مي‌شود.



دهان‌تان هميشه زخم است؟
  • زخم شدن دهان
ابتلا به زخم‌هاي دهاني امري بسيار شايع است و مي‌تواند با كمبود مواد مغذي‌ در بدن، شامل ويتامين B12،  فوليك اسيد، ويتامين B6 و زينك، ارتباط داشته باشد.

بيشتر افرادي كه گياهخوارهستند و از فرآورده‌هاي حيواني استفاده نمي‌كنند، از زخم دهان رنج مي‌برند. زيرا آن‌ها به مقدار كافي از سبزي‌ها، ويتامين B12 و فوليك اسيد دريافت نمي‌كنند اما اين مسئله در صورتي كه اطلاعات كافي در اختيار داشته باشيد، قابل حل است. گاهي ممكن است ابتلا به زخم‌هاي دهاني يكي از نشانه‌هاي بيماري سلياك (حساسيت به گندم) باشد و در اين مورد بايد با دكتر خود مشورت كنيد. اگر اين زخم‌ها مدتي بعد از بهبود بازگشت يا بيشتر از 3 هفته طول كشيد، حتما به‌دنبال درمان دارويي آن باشيد.

راه حل: مواد‌غذايي حاوي ويتامين B12 مانند گوشت قرمز، آلو‌ورا، ساردين، تخم مرغ، جگر يا مخمرهاي تقويتي مصرف كنيد. براي اطمينان از ‌مبتلا‌ نبودن به بيماري سلياك هم آزمايش لازم را بدهيد.